محمدرضا جبارى
49
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي )
تشكيلات سازمان وكالت ، قالب خوبى براى تقليل ارتباطات مستقيم شيعيان با ائمه عليهم السّلام به حساب مىآمد . وكلا در حقيقت رابط بين ائمه عليهم السّلام و شيعيان بودند و بدينوسيله هم از جان ائمه عليهم السّلام و شيعيان دفع خطر مىشد و هم موجبات كاهش حساسيت خلفاى عباسى نسبت به امامان شيعه عليهم السّلام فراهم مىگرديد . مؤيد اين مطلب ، مخفيانه بودن مجموعه فعاليتهاى اين سازمان است كه در تمامى دوران فعاليتش به چشم مىخورد ؛ مواردى نظير اينكه : يك فرد شيعى براى ملاقات با امام صادق عليه السّلام و پرسش از مسألهاى شرعى درباره طلاق ، مجبور به فروش تصنّعى خيار مىشود تا به در خانه امام صادق عليه السّلام مىرسد و سؤالش را مىپرسد ؛ 2444712 خ 0 5 خ نصر بن قابوس لخمى مدت بيست سال مخفيانه وكالت امام صادق عليه السّلام را انجام مىدهد و كسى بر اين امر واقف نمىشود ؛ 3444712 خ 0 6 خ منصور عباسى براى شناسايى فعالان از بنى هاشم ، كسى را در قالب فردى شيعى از خراسان ، نزد سران بنى هاشم ، از جمله امام صادق عليه السّلام مىفرستد تا به ظاهر با دادن وجوه شرعى آنها را به دام بيندازد ؛ 4444712 خ 0 7 خ برخى از شيعيان در عصر هارون 5444712 خ 0 8 خ و متوكل عباسى به جرم تشيع و برخى از وكلا به جرم وكالت ائمه عليهم السّلام دستگير و شكنجه مىشوند و برخى به شهادت مىرسند ؛ 6444712 خ 0 9 خ امام عسكرى عليه السّلام بر اثر شدت تضييقات و فشارها ، امكان ارتباط با شيعيان برايش فراهم نبود و تنها به هنگام رفت و آمد هفتگى به دربار خليفه در بين راه گاه با زبان اشاره با شيعيان سخن مىگفت ؛ 7444712 خ 0 10 خ در عصر غيبت صغرا سليمان بن عبيد اللّه وزير ، براى شناسايى وكلا جاسوسانى را بسيج مىكند ؛ 8444712 خ 0 11 خ عثمان بن سعيد عمرى در قالب روغنفروشى وظايف وكالت و بابيّت را انجام مىدهد ؛ 9444712 خ 0 12 خ حسين بن روح نوبختى ، از شدت پنهانكارى و تقيه ، نزد عامه به عنوان يكى از آنان شناخته مىشود ؛ 0544712 خ 0 13 خ شيخ طوسى در توصيف عصر معتضد عباسى مىگويد : « . . . لأن الأمر كان حادّا جدّا